menu

Nieuws 

8 februari 2019

Ontwikkeling

Op donderdag 7 februari is op feestelijke wijze de Stichting Studiecentrum voor Antroposofie Zutphen door Frans Bouts en Dries Olthof officieel overgedragen aan de initiatiefnemers van Ontmoetingscentrum Enkidoe. Een voor de hand liggende stap gezien de doelstellingen van zowel het Studiecentrum als Ontmoetingscentrum Enkidoe. Marijke Faber, die jarenlang deel uitmaakte van het bestuur van de Stichting, was helaas verhinderd.

Met deze overdracht ontstaan er nieuwe mogelijkheden voor het Studiecentrum om op levendige wijze de antroposofie in Zutphen en omgeving bekendheid te geven en te bevorderen.

Voelt u zich op welke wijze dan ook geroepen om daar aan bij te dragen, schroom dan vooral niet om contact met ons op te nemen.

Wij horen graag van u!

Namens de initiatiefnemers van Ontmoetingscentrum Enkidoe,
René Pennings


22 januari 2019

Kennisgeving

Op 30 december 2018 is Ernie Coenen van ons heengegaan.

In korte tijd heeft zij een warme band opgebouwd met Ontmoetingscentrum Enkidoe.

Sommigen zullen haar kennen van de cursus ‘Innerlijk Kind’ of van de cursus ‘Biografie en Verhaal’, die zij samen met haar man, Frits Burger, heeft gegeven.

Zij was ten diepste met het Woord verbonden.

Zelf schreef zij één gedicht, gedateerd 17 mei 2002.

Schilder mij uit als ik heen ben
met penselen vol gloed en vol glans.
Want ik was als de sneeuwwitte lelie
die zich laaft aan de koelte der wateren
maar in ’t hart haar geheim warm bewaart.

Wij zullen ons in de geest met haar verbonden blijven voelen.

De initiatiefnemers van Enkidoe


16 december 2018

Het uur U – voorgedragen door Jaap van Waning, 16 december 2018

Zondagmiddag, de 3e advent. Restjes sneeuw, mist, en in de binnenstad massa’s mensen op de been vanwege koopzondag en ‘Sprookjesstad Zutphen’.

Op de 1e verdieping van Enkidoe rust, warm licht en intense aandacht van 14 mensen voor Jaap van Waning die het ruim 25 minuten durende dichtwerk van Martinus Nijhoff, Het uur U, voordraagt - op een manier die je versteld doet staan over de taal èn de inhoud van dit werk. Heel ‘gewoontjes’ en toch bevreemdend. Vreemd en toch quasi gewoon. Meesterlijk voorgedragen door Jaap.

Droom in werkelijkheid? Binnenwereld? Buitenwereld? In ieder geval word je er al luisterend geheel in meegenomen, of je wilt of niet.

We laten het in stilte uitklinken.

Dan spreken we er over na, verrijken elkaar met onze al dan niet verschillende belevingen en gezichtspunten. Zonder iets vast te zetten van het stromend klinkende beeld dat Jaap met de woorden van Nijhoff voor ons opriep.

‘Zo zag iedereen wat

De één dit, de ander dat.’

Na anderhalf uur gaat ieder voldaan en vervuld weer zijns weegs, in de kou en de mistige schemering.

Wat een mooie middag, in Enkidoe, in 'Sprookjesstad Zutphen’!

Heleen de Weger


3 december 2018

Verslag trip Externsteine, Duitsland.

Op zaterdag 17 november zijn we met elf enthousiaste geïnteresseerden naar de Externsteine in Duitsland in de buurt van Paderborn geweest. Deze trip werd georganiseerd naar aanleiding van de drie zondagmiddagen dat Jac Net in het kader van de cursus 'De verborgen geschiedenis van het Graalchristendom´ sprak over Karel de Grote, de Saksen en de invloed daarvan op Europa.

De Externsteine is tot het moment van de vernietiging door Karel de Grote een heilige plaats van de Saksen geweest, waar een krachtige, opladende en beschermende energie vanuit ging die hen onoverwinnelijk maakte. De Romeinen hadden dit reeds ervaren aangezien ze deze noordelijke volken niet konden onderwerpen aan het Romeins gezag. Keizer Augustus was zo ontzet door de smadelijke nederlaag van zijn generaal Varus, dat hij zijn baard en haren maandenlang liet groeien als een teken van rouw en regelmatig uitriep: ´Varus, Varus, geef mij mijn legioenen weer´. Karel de Grote liep tegen dezelfde onoverwinnelijke kracht aan. Toen hij echter ontdekte dat de plek van de Externsteine de Saksen bijzondere krachten verleende, gaf hij opdracht deze sacrale plaats te vernietigen. Vervolgens stond Karel niets meer in de weg het grote gebied van de Saksen bij zijn rijk in te lijven en te kerstenen. Vanaf dat moment bood deze plaats ook een opening voor bedenkelijke groepen, zoals nationaal-socialistische groeperingen en Black Sabbath-achtige clubs.

In samenwerking met de deelnemers hebben we waarnemend voelend en voelend waarnemend de vormentaal van de rotspartijen in ons opgenomen en daarnaast ons verplaatst in de vroegere rituelen en ceremonies, zoals de water- en vuurproef die de Saksen ondergingen. Zo ontstond er een rijk palet aan indrukken, waardoor deze oude mysterieplaats weer tot leven werd gebracht.

Één van de deelnemers vatte de reis als volgt samen: ´Het was een mooie, vitale dag.´

Laurens Bruning


30 november 2018

Gesprekscafé op zondagmiddag: 'Wij mensen en de dingen die voorbijgaan'.

Een helgele bloem tussen 2 grijze stenen nodigt me uit om verder te lezen op de Activiteiten Agenda van ontmoetingscentrum Enkidoe.

De deur van de Oude Wand nr. 13 staat op een kier en een smalle houten trap brengt me naar de eerste verdieping waar het warm is en een kring met stoelen uitnodigend klaarstaat. Het thema voor vanmiddag is: (Hoe) ga je om met je sterfelijkheid?

Al sprekend en luisterend, met aandacht en zorg voor elkaar ontvouwt zich een waaier van aspecten die ons al zoekend een stapje dichterbij de essentie van de vraag brengt.

Ondanks de snijdende koude wind voel ik me warm van binnen als ik lopend over de IJsselbrug huiswaarts ga. Een volgende keer zal ik graag weer aansluiten...

Met hartelijke groet,
Riët Pelgröm

P.S. Ik zet de volgende data vast in m'n agenda en ga ook even kijken of ik de Twaalf van de Heilige Nachten kan bijwonen.


28 november 2018

Biografie en verhaal: Beowulf

Afgelopen zaterdag 24 november 2018 was de derde bijeenkomst van een serie van negen, waarin de grote verhalen van de wereldliteratuur in verband worden gebracht met de menselijke biografie in het algemeen en het eigen leven in het bijzonder. De bijeenkomsten staan onder leiding van Frits Burger en Ernie Coenen.

Dit keer stond het Angelsaksische verhaal van Beowulf centraal. Het is een verhaal over moed, de uiteenzetting met het boze, trouw en overgave aan het lot. Voor veel mensen een tamelijk onbekend verhaal, maar een belangrijke inspiratiebron voor J.R.R. Tolkien, bekend van ‘In de ban van de ring’.

Beowulf komt als jonge man zijn bevriende buurvolk te hulp, hij bindt de strijd aan met de monsters Grendel en de moeder van Grendel, hij verwerft het koningschap en op zijn oude dag raapt hij nogmaals al zijn moed bijeen om een draak te verslaan, maar laat daarbij het leven.

Aandoenlijk is de beschrijving van het voorgevoel van Beowulf van zijn naderende dood:

Op de hoek ging de heer [Beowulf] zitten, de geharde in de strijd,

de gulle prins der Geats (van de Goten) groette daarna

de hem zo dierbare mannen. Bedroefd was hij,

rusteloos, bereid tot sterven, recht nabij was het lot,

dat die oude vorst overvallen zou,

dat zijn ziel gescheiden werd van de schatkamer,

leven van lichaam. Niet lang was het nog,

dat de geest van de vorst met vlees omwonden was.

Prachtig is de beschrijving van de enorme gouden hal, genaamd Heorot (Engels: Heart), gebouwd in opdracht van de bevriende vorst, waar feesten gevierd worden en waar verhalen over de ontwikkeling van de aarde en de mensheid klinken.

Hier is het verhaal te beluisteren, met Engelse ondertiteling.

Ik kan me nu al verheugen op de volgende verhalen.

U kunt erbij zijn!

René Pennings


27 november 2018

Einde aan A3

Op 21 september 2008 verscheen de eerste A3, de Antroposofische Activiteiten Agenda voor Zutphen en omgeving. De eerste paar jaren werd het verzorgd door René Pennings en de laatste 7 jaren door Emilie Opdam. Emilie gaat daar nu mee stoppen. In december zal de laatste A3 per e-mail verzonden worden naar ruim 300 adressen.

Emilie schreef de volgende aankondiging:

Beste A3 lezer,

Hierbij ontvangt u de op een na laatste A3.

Ontmoetingscentrum Enkidoe heeft in korte tijd een stevige plek in het Zutphense antroposofische leven ingenomen.

Enkidoe heeft inmiddels een prachtige website (https://www.enkidoe.nl) met daarop een uitgebreide agenda van activiteiten, zowel in Zutphen als in de regio.

Er wordt een digitale Nieuwsbrief verzonden waarvoor u zich kunt aanmelden via /nieuwsbrief-8.html.

Ook het opgeven van activiteiten voor vermelding in de agenda is heel eenvoudig.

Deze agenda wordt verzorgd door Wilfried Nauta, u misschien bekend van www.Antrovista.nl, gids voor antroposofisch Nederland en België, ook een hele mooie website.

Daarmee wordt de informatie die de A3 tot nu toe geboden heeft overbodig, u hoeft in de toekomst niets te missen.

Dat heeft geleid tot het besluit om per eind 2018 te stoppen met het verzorgen en verzenden.

Vriendelijke groet,

Emilie Opdam-Wahlen


19 november 2018

Verslag van de bijeenkomst met Ton Besterveld over ‘De (omgekeerde) cultus’.

Er blijkt op 15 november een grote belangstelling te zijn voor de lezing van Ton Besterveld, priester van de Christengemeenschap in Zutphen, over de (omgekeerde) cultus, in feite over de relatie tussen de Antroposofische Vereniging en de Christengemeenschap. Wat was/is de rol van de cultus in de Antroposofische Vereniging? Wat is nu eigenlijk een omgekeerde cultus?

Ton zet het thema meteen in een historisch perspectief. De cultus was vanaf het begin van Rudolf Steiners werkzaamheden in de Theosofische Beweging (rond 1902) aanwezig, namelijk in de vorm van de Vrijmetselarij. Toen de Eerste Wereldoorlog begon, is hij hiermee opgehouden. Na de oorlog was hij druk bezig de verschillende vakgebieden op aarde te krijgen zoals de pedagogie, landbouw, geneeskunde etc.. Bovendien groeide de tegenstand en de vijandschap van buitenaf en de steun die hij van de leden ondervond, was minimaal.

De cultus kwam weer in het vizier toen vooral jongelui Rudolf Steiner de vraag voorlegden over een vernieuwing van de religie. Ton vertelt (met de nodige humor) hoe de ouderen tot drie keer toe een moment van vragen stellen hadden verslapen. De eerste was nota bene de Berlijnse dominee Rittelmeyer die het naliet te reageren op Rudolf Steiners uitspraak ‘Antroposofie kan religie niet vervangen.’!

Na de stichting van de Christengemeenschap liep het helemaal mis, want in een paar maanden tijd was de Christengemeenschap uitgegroeid tot een kerk van antroposofen en liet Michael Bauer weten dat ‘de mensenwijdingsdienst de kroon op de antroposofie was’. Rudolf Steiner voelde zich gedrongen om zijn ‘beruchte’ voordracht op 30 december 1923 te houden waarin hij chargerend stelt dat ‘antroposofen geen religieuze vernieuwing nodig hebben’. De volgende dag brandt het eerste Goetheanum af. Het is een ‘catastrofale’ tijd (Ton).

Door vallen en opstaan wordt in de loop van de jaren de verhouding tussen de AV en de Christengemeenschap beter en op het ogenblik is de situatie prima.

Op een vraag vanuit de eerste Vrijeschool heeft Rudolf Steiner nog de jeugd- en de offerhandeling kunnen geven.

Maar wat is nu die omgekeerde cultus? Deze ontstaat wanneer bij antroposofische bijeenkomsten een groep mensen, in de geest verenigd, in gesprek gaan met elkaar, goed naar elkaar luisteren en open staan voor andere meningen zodat temidden van hen als het ware een kelk ontstaat waarin een engel kan afdalen. Ton benadrukt hier dat Rudolf Steiner niet spreekt over een ‘omgekeerde cultus’, maar over ‘een soort omgekeerde cultus’. De beweging is hierbij van onderen naar boven, terwijl in de mensenwijdingsdienst de beweging van boven naar beneden is.

In de vragenronde zijn er sommigen die het er moeilijk mee hebben dat de omgekeerde cultus alleen bereikt kan worden door antroposofen. Ze hebben ervaren dat het ook met niet-antroposofen mogelijk is en zelfs zonder woorden! Ton beaamt dit.

Nog een vraag van een deelnemer: is de omgekeerde cultus voldoende om de cultus van bijvoorbeeld een Vrijmetselarij te vervangen? Ton heeft het gevoel dat dit zo is, maar ik zet hier een vraagteken bij. Ik wijs erop dat Fred Poeppig in zijn ‘Michaëlschool’ de jaarfeesten heeft gevierd met rituelen die gelijken op die van de Vrijmetselaars (en die trouwens nog steeds door leerlingen van hem worden gebruikt).

We zijn nu een paar uur verder. Het was een inspirerende avond, maar ik heb het gevoel dat niet alle vragen zijn beantwoord. Dat moet Ton ook beamen. Het thema leeft in ieder geval, en als de nood hoog is, zal het ongetwijfeld nog een keer terugkomen!

Frits Burger


30 oktober 2018

Bibliotheek vaker open

Vanaf woensdag 31 oktober zal de Antroposofische Bibliotheek ook op woensdagmiddag van 14.00 tot 16.00 uur geopend zijn.

Ook met uw vragen over antroposofie in Zutphen en omgeving kunt u dan terecht bij Jac Net.

René Pennings


16 augustus 2018

Atelier in Enkidoe

Inmiddels heeft zich in Ontmoetingscentrum Enkidoe onder de hoede van Aletta Remerie nu ook een ‘ateliergroep’ gevormd.

Bestaande uit -op dit moment- vier vrouwen zal deze groep op de bovenste verdiepingen van Oudewand 13 een gevarieerd aanbod verzorgen dat zowel gericht therapeutisch kan zijn alsook vooral inspirerend kunstzinnig.

Alle vier de vrouwen werken vanuit hun eigen professie en nodigen u van harte uit om in Enkidoe te komen proeven, ontdekken, genieten en leren.

Het zijn:

Machteld den Besten–Posthumus die een praktijk heeft voor schildertherapie volgens de methode van Liane Collot- d’Herbois, www.ithakaschildertherapie.nl

Floor de Boer biedt aan: chirofonetiek (een massagevorm die met behulp van spraak en klank het zelfgenezend vermogen wekt, bij zowel volwassenen als kinderen), een cursus organisch meditatief boetseren en een cursus ‘levenskrachten/ vormkrachten waarnemen’, www.waldar.nl

Lieke Deelstra die een praktijk heeft voor biografieonderzoek, coaching en autobiografisch schrijven, www.werkplaatsstap.nl

Anna van der Linden die een praktijk heeft voor kunstzinnige counseling voor kinderen en volwassenen, biografisch tekenen en individuele therapie, www.kinderpraktijkdelemniscaat.nl

In de Agenda elders op onze site vindt u hun actuele activiteitenaanbod.

René Pennings


Ervaringen op de Klareson klankenstoel

5 mei 2018

‘Ik zag een foto van de prachtige Klareson klankenstoel en voelde gelijk dat dit een ervaring was voor mij! Ik hou van klank en muziek, niet alleen vanwege het ritme en de melodieën maar ook vanwege alles wat ze teweeg brengen in lichaam, geest en ziel.

Carla liet mij eerst tegenover de stoel zitten en luisteren naar de verschillende klanken. Haar vraag was om te kijken wat me op dat moment het meeste aansprak. Ik kon voelen hoe alle drie gebieden een andere uitnodiging deden. Het monochord, een snaarinstrument op de rug van de stoel, trok me enorm aan. Ik voelde hoe de klank mij omhelsde en een gevoel van verbondenheid gaf. Toen ik op de stoel ging zitten, begon Carla daarmee. Wat een verschil; luisteren vanaf van een afstand of één worden met de klanken die rechtstreeks via de huid binnen kwamen.

Ik voelde hoe de trilling alle cellen in beweging bracht. Alle meridianen gingen stromen. Ik vibreerde van ‘top tot teen’ en zelfs een stukje daarbuiten.

Met de klankschalen en het klokkenspel rond het hoofd had ik visualisaties van kleuren en vormen achter mijn gesloten ogen. Het subtiele spel met een grote verscheidenheid aan ‘klankkleuren’ maakte het mogelijk om te voelen hoe verschillende energie centra en plekken op mijn lichaam mee resoneerde met verschillende klanken. Heel intrigerend.

Als laatste, de speelse dans van ritmes tussen de trommel, die gepositioneerd was tegen mijn kuiten, en de duimpiano, waar mijn voeten op zaten, was tegelijk prikkelend, kietelend, grappig en stimulerend. Daar werd ik blij en opgewekt van. Wat een heerlijke klankbad!

Het was een wonderlijke ervaring die mij diep naar binnen heeft gebracht. Ik kan het iedereen van harte aanbevelen.

Jody Bard


Schrijverssalon met Huub Houben

15 april 2018 – Schrijverssalon met Huub Houben, vertaler van Wolf-Ulrich Klünker’s Die Antwort der Seele. Psychologie an den Grenzen der Ich-Erfahrung

Huub Houben was uitgenodigd vanwege zijn vertaling van dit boekje (78 blz.) van Wolf-Ulrich Klünker – de oprichter van de DELOS- Forschungsstelle für Psychologie en hoogleraar filosofie en Kennisgrondslagen van de antroposofie, die publiceerde over o.m. therapeutische menskunde, grondslagen van de geesteswetenschap en ik-ontwikkeling in de geestesgeschiedenis. Huub Houben is ook samensteller van een boek met artikelen van Ate Koopmans. Het gesprek ontspon zich, ook door vragen van deelnemers, in verschillende richtingen.

Doordat interviewer René Pennings Huub Houben als leraar in de laatste klas van de middelbare school had, bewoog het gesprek zich in eerste instantie door de zeer veelzijdige levensloop van Huub, waardoor thema’s uit het boekje van Klünker een levensechte bedding kregen en o.m. afgezet werden tegen het ‘practische menskunde’ werk van Ate Koopmans en de visie van zowel Steiner als Hegel.

De hoofdstukken in dit boekje (Ziel en geest, Ziel en ziekte, Ziel en angst, De grens van de ik-ervaring, Van de therapeutische wil naar werkzame kracht) dragen allen bij aan bewustwording van wat die ziel nou eigenlijk is en doet. Een bewustwording die op zijn beurt wakkerheid wil bevorderen voor ‘wie is nou eigenlijk die vormgever van mij’…

Na afloop van deze boeiende middag ben ik met graagte begonnen in dit niet eenvoudige, maar authentiek en helder geschreven boekje.

En hoewel ik nog nooit gehoord had van Wolf-Ulrich Klünker kijk ik nu uit naar de volgende vertaling van werk van hem! In de herfst zal die verschijnen, van de hand van Huub Houben e.a.

Heleen de Weger


Impressie van de Practica rond De Filosofie van de Vrijheid o.l.v. Willem Daub

4 april 2018

‘Wel eens geprobeerd om de Filosofie van de Vrijheid van Rudolf Steiner te bestuderen? Ik wel en het werd me heet onder mijn schedeldak zo lastig vond ik het. Daarom was ik erg blij met de praktische insteek die Willem Daub bood tijdens negen bijeenkomsten waarin hij met ons het observeren van het denken oefende. Dat ging als volgt: gezeten in een kring maakten we ons klaar om een woordmeditatie te doen.

Willem sprak een woord, wij lieten dat in ons resoneren en wachtten af wat voor beeld dat woord bij ons opriep. Bijvoorbeeld de woorden: ‘vrij van,’ ‘autonomie’ en ‘vrijheid tot.’ Daarna bespraken we onze belevingen en constateerden we dat de klanken, de woorden inderdaad als beeld ervaarbaar zijn. Soms was zelfs het wezen van een woord te bespeuren.

Voor mij was het een bijzondere ervaring om in groepsverband te mediteren en zo te merken dat wat als individu als waarheid voelt, ook in groepsverband als waarheid herkend wordt. Als Willem vanuit Bergen weer komt, zorg ik dat ik er ook weer bij ben!’

Jolien Wilmar


Impressie van ‘De reizen van Odysseus’, op 24 februari j.l.

28 februari 2018

Als niet-antroposoof was het voor mij enerzijds best spannend om afgelopen zaterdag van Hengelo (O) naar Zutphen af te reizen. Anderzijds had ik me via Antrovista al weken geleden voor de workshop ‘De reizen van Odysseus’ opgegeven en was ik er domweg aan toe.

Laat mij s.v.p. thuiskomen… een thematiek die, zo al gauw bleek, gelukkig ruimschoots aan bod kwam in de gevarieerde lezing/workshop van Frits Burger en Ernie Coenen, in een van de sfeervolle vertrekken van Enkidoe.

Spannend was natuurlijk ook: Wie hadden zich er nog meer voor het evenement opgegeven? Koffie, thee en koeken waren goed verzorgd.

Vóór de pauze werden door Frits en Ernie toepasselijke stukken uit de Odyssee voorgelezen en voorgedragen (door Ernie uit het hoofd!). Tevens werd onder de bezielende leiding van reciterende Ernie de hexameter-pas geoefend, in een loopcirkel om de stoelen. Het zorgde voor een aangename afwisseling, naast de voorgedragen hoofd-stukken.

Na de pauze was er ruimte om persoonlijke thema’s van eenieder van ons rond de thema’s van de Odyssee wat nader te bespreken…. thuiskomen… herkenning.

Al met al een geslaagde morgen die zeker uitnodigt tot nadere verdieping van en contemplatie op dit grote werk van Homerus.

Bedankt lieve mensen!

Paul Rietman


Lezing “de boer en de wetenschapper”

18 februari 2018

Lezing “de boer en de wetenschapper” donderdag 15 febr ‘18 – door Ellen Huisman en Arjan Wijnstra

Zeer interessante lezing waarbij Ellen de wetenschappelijke kant en Arjan de “boeren” kant van voeding belichtten.

Ellen liet zien dat we steeds ouder worden, maar tegelijk steeds jonger chronisch ziek. Ook ontstaat steeds meer en steeds jonger overgewicht bij kinderen.

Voeding bestaat uit koolhydraten, eiwitten, vetten en groenten. Elk van deze heeft ze apart belicht, in hun functie en in de gevolgen die de manier waarop wij er mee omgaan, kan hebben. Met name het gebruik van snelle suikers (b.v. gistbrood, alle suikerhoudende producten) blijkt een zware ballast voor ons lichaam en een grote oorzaak in het ontstaan vele chronische ziekten. Door de heldere en logische opbouw van wat ze beschreef werd het verschil tussen ‘gezond’ en ‘ongezond’ heel inzichtelijk.

Arjan liet zien dat voor een gezonde voeding een gezonde bodem nodig is. Door o.a. gebruik van zware tractoren wordt de grond zo ingeklonken dat er alleen nog maar iets kan groeien door gebruik van kunstmest.

Ook liet hij ons zien hoe zonnebloempitten gangbaar geoogst worden. Over een stuk land met zonnebloemen vliegt een vliegtuig en sproeit met een gif waardoor de planten versneld en allemaal tegelijk afsterven en daardoor versneld zaden aanmaken.

Ellen liet ons een grafiek zien waarin je zag dat de voedingswaarden van div. groenten heel sterk gedaald zijn de afgelopen 40 jaar, door gebruik van kunstmest, intensieve landbouw en slecht bodembeleid.

Als laatste liet Arjan 3 mensen proeven van 3 verschillende soorten melk: gangbare halfvolle melk, bio volle gepasteuriseerde en gehomogeniseerde melk uit de supermarkt en rauwe melk van zijn koeien.

Na de lezing kregen we nog allemaal lekkere gezonde hapjes, zuurkool in een stukje ham gedraaid, een lepel met hangop, honing en walnoot, worst en plakjes salami.

Ik vond het een zeer boeiende lezing die het waard zou zijn geweest een heel groot publiek te hebben gehad, omdat het liet zien hoe wij onze gezondheid zelf in de hand hebben door gezond te eten.

Anne Müller

(uitvoerig verslag van Anne op te vragen via )


Ervaringen Gabriël monoloog

4 januari 2018

Wat heeft het me geraakt, de prachtige intense diepgaande woorden/gedichten/boodschappen, ingegeven door de engel Gabriël aan Theo van Leeuwen. Na iedere 4 strofen een intermezzo van dwarsfluitist Tony Kiesouw. Geïmproviseerde klanken in harmonie met het vertelde. Het laten bezinken van het gehoorde.

Met een verwarmd hart verlaat ik het Enkidoe gebouw. Thuis lees ik de bundel gedichten van Theo en opnieuw word ik geraakt door de schoonheid ervan. O mensen wordt wakker! Ik verheug me op de avonden die nog gaan komen wanneer de gedichten over Rafaël, Uriël en Michaël worden voorgedragen.

Een dankbaar mens ben ik.

Fennie D.


Kunstwaarnemen leren

Pas geleden volgde ik de workshop ‘Kunstwaarnemen leren’. Marianne Polhout gaf als kunstschilder en als bewonderaar van Henk Helmantel een inkijkje aan de hand van enkele van zijn stillevens.

Het was verrukkelijk om lang te kunnen kijken naar een reproductie van een modern stilleven. Het verrukkelijke zat hem vooral in de compositie waardoor er een enorme dynamiek ontstond en de afgebeelde objecten, welke je ook als kleurvlakken kon zien, tot beweging kwamen en als een bezield en levend iets tevoorschijn kwamen.

Daarbij hielp het stellen van vragen als: waar komt het licht vandaan, hoe zijn de verhoudingen onderling, hoe zou het zijn als de kleurvlakken van plaats wisselden, hoe zou het zijn als je het onderste boven houdt en dergelijke.

Ik denk dat ik nu bij mijn volgende bezoek aan bijvoorbeeld museum More nog meer kijkplezier zal beleven en dan vooral door een enkel schilderij veel aandacht te geven in plaats van veel schilderijen enkele seconden te zien. Het leven in het stilleven komt toch het meest tot zijn recht door de aandacht. De aandacht en te leren kennen waarop die te richten is, gaf mij de grootste bevrediging.

En bij die gerichte aandacht kan veel achterwege blijven om toch de veelheid te ervaren en dat was een mooie ervaring voor mij.

Cornelis van H.


Feestelijke opening van Ontmoetingscentrum Enkidoe

13 oktober 2017

“Er was eens een huis, gelegen in het centrum van een middeleeuws provinciaal stadje. Het huis was ingericht en voorbestemd om de noden van vele mensen te lenigen. Zowel kinderen als grote mensen kwamen binnen voor hulp van uiteenlopende aard.

Er stond, als je binnenkwam, een onzichtbaar motto boven de deur geschreven en dat luidde: ‘ Ik ben de kruisdrager voor de ander’. Daaronder, in wat kleinere letters, kon je nog iets lezen: ‘De nood en de vreugde van mijn medemens is het vertrekpunt van mijn handelen. Dan vind je de weg naar het hart van de ander En-ik-doe – Enkidoe, noem mij ten diepste, zo wil ik heten.’

Net zoals het bij een mens gaat, maakte het huis hoogtepunten mee met veel waardevolle ontmoetingen, maar ook brak er een tijd aan dat ’t stil werd en de ziel van het huis met stille trom het huis uit sloop.

En ziedaar, waar de ene mens de ander op het juiste moment tegenkomt, daar waar het verloren gewaande deksel wonderwel het suikerpotje terug vindt, kon het gebeuren dat terstond het huis weer tot leven kwam en er voor het huis een 2e jeugd aangebroken is.

Met de dag begon het huis steeds meer te stralen. Kijk, geachte gasten, maar goed om u heen!

En zo geschiedde het dat het motto boven de deur weer oplichtte: ‘Als je hier binnenkomt dan is de vraag van mijn medemens het vertrekpunt van mijn handelen’.

En-ik-doe – Enkidoe, centrum om elkaar te ontmoeten.

Zo wil ik heten!”

Met deze bezielde en bezielende woorden opende Jac Net, als één van de vier initiatiefnemers, het meer officiële gedeelte van de feestelijke opening van het Zutphense Ontmoetingscentrum Enkidoe. Aansluitend luidde Odulf Damen op een staande xylofoon de recitatie van Veronica van Ittersum in, die ons een verkorte versie van het verhaal van Enkidoe en Gilgamesj liet horen. En aansluitend ‘bestempelde’ de exposerende kunstenaar Jan Opdam de initiatiefnemers als ‘Original Mensch’, tijdens zijn performance rondom de antroposofische kunstenaar Joseph Beuys.

Al zo’n kleine 100 mensen waren op dat moment verzameld op de begane grond, de eerste en tweede verdieping en zelfs op de zolder van het middeleeuwse pand in het centrum van Zutphen – een hartverwarmend grote opkomst. Komend uit Zutphen en omgeving, maar ook uit Groningen, Amsterdam, Bergen, Meppel en andere plaatsen in het land vulden zij met hun enthousiasme en positiviteit de diverse – niet al te grote maar – warm en gastvrij aandoende ruimtes.

De vrolijke viool- en accordeonklanken van respectievelijk Herman van Mal en Ed Vervloet waren door het hele huis te horen. En onder het genot van koffie, thee, een sapje en wat lekkers, gesponsord door Odin Zutphen, vonden meteen al vele hartelijke ontmoetingen plaats.

Het voelde deze middag alsof Ontmoetingscentrum Enkidoe een passende fysieke omhulling biedt aan een initiatief dat door velen beleefd wordt als ‘aan de tijd zijnde’. Woorden die opkwamen waren ‘vreugdevol, hartverwarmend, kiemkrachtig, michaëlisch’. Of, zoals Loek Dullaart het beschreef: moedig, krachtig en hoopvol’!

Al met al een waarlijk ‘feestelijke’ opening, dankzij de intensieve voorbereiding, het sfeervolle pand en alle aanwezigen, daadwerkelijk of in gedachten!


Gedicht van Jan Opdam bij opening Enkidoe

12 oktober 2017

Namaakmens oh schijnmens

Je moet alles weten, maar begrijpt niets

Bevrijd je gedachten

Namaakmens oh schijnmens

Je barst van de emoties maar voelt niets echt

Bevrijd je gevoelens

Namaakmens oh schijnmens

Je stikt haast in je plichten en doet nooit wat je werkelijk wilt

Bevrijd je daden

Namaakmens oh schijnmens

Je denkt dat je de echo bent van een nooit gehoorde oerknal

Terwijl je muziek bent

Namaakmens oh schijnmens

Je voelt je gevangen in bigdata

Terwijl je geschreven staat in de sterren

Namaakmens oh schijnmens

Je hebt jezelf verklaard tot tweebenig brein

Terwijl je liefde bent

Jan Opdam